Baş veya göğüs yaralanması varsa sırtının altı beslenerek
Sırtüstü yatar şekilde.
Nefes
borusunda tıkanıklık varsa ağızdan kusmuk veya kan
geliyorsa başı yana yatık şekilde yatırılmalıdır.
Solunumu kontrol etmek için kazazedenin nefesi dinlenir
ve göğüs hareketleri izlenir..
Göğsüne
aldığı darbe ile yaralanma sonucu solunumu zayıflamış
veya durmuş kazazedenin başı ve göğsü biraz yukarı kaldırılarak
yarı oturur duruma getirilir ve kazazedenin üzerindeki
sıkı giysiler gevşetilir...
Boğulma hallerinde kazazede de baygınlık ve bilinç
kaybı görülür.bu sebeple dilin geriye kayarak nefes
borusunu tıkamasını önlemek için kazazede sırtüstü
yatırılmalı ve baş çeneden geri itilerek nefes borusu
açık tutulmalıdır...
Kazazede yan yatış durumunda iken sırtına vurulmak
sureti le öksürmesi sağlanarak boğazdaki yabancı cismin
çıkarılmasıdır....
1.Uygulamada kazazede karın boşluğu üzerinde ellerini
birleştirerek aşağıdan göğüs boşluğuna doğru baskı
uygular.Bu baskı ile oluşan basınç nefes borusundaki
cismi geri iterek dışarı çıkmasını sağlar....
Çocuklardada yetişkinlerde olduğu gibi sırtına vurularak
öksürtülmesi sureti ile boğazdaki yabancı cisim çıkartılabilir.....
Suni solunuma hazırlık aşamasında : Kazazedenin ağzı
içinde diş kırığı,takma diş ve buna benzer nefes yolunu
tıkayabilecek cisimler iki parmak ile temizlenir...
Kazazedenin başı geriye doğru itilerek nefes borusunun
açık tutulması sağlanır.Bu şekilde verilen nefesin
en iyi şekilde akçiğerlere ulaşması sağlanır...
Bir el ile kazazedenin boynundan tutulur.Diğer bir
elle alnına bastırılıp burnu sıkılarak ağızdan üflenen
havanın burundan kaçması önlenir.İlkyardımcı derin
bir nefes alıp kazazedenin ağzını sıkıca kapayacak
biçimde havayı güçlü bir şekilde üfleyerek suni solunum
uygulamasına geçer..
Çocuklara ağız ve burundan olacak şekilde nefes verilirken
yetişkinlere oranla daha hafif üflenir.Çocuklara uygulanacak
suni solunumda üfle ...dinle ... üfle.. dinle... şeklinde
yetişkinlere oranla daha kısa nefes aralıkları ile
(her 3 saniyede bir ) nefes verilir...
Holger Nielsen metodu ile suni solunum :Bu metod ağız
içi ve ağız dışı kanamalarda alt ve üst çene kırıklarında
zehirli maddenin ağız yolu ile alınmış olması gibi
kazazedeye ağızdan ağıza suni solunumun yapılamayacağı
hallerde uygulanabilir.Fakat kazazedenin göğüs ve
kollarında kırık tesbit edilmişse bu metod uygulanamaz..
Uygulanama: Kazazede yüzü koyun yatırılarak elleri
üzerinde başı yana çevrilir ağzı açılarak nefes yolu
açık tutulur...
İlkyardımcı kazazedenin başucundan bir dizi üzerine
çömelerek ellerini göğüs kafesi üzerine gelecek şekilde
birleştirir.Kollarını dirsekten bükmeden vücudunu
öne arkaya eğerek kazazedenin sırtına hafif baskı
uygular.Kazazedenin nefes almasını sağlamak için kolları
dirseklerden tutularak yukarı kaldırılır. (1 saniye
içinde) Daha sonra kazazedenin kolları yavaşça bırakılır
ve birer saniye aralıklarla bu hareketlere sırası
ile devam edilir.Solunum normale dönünce kazazede
sabit yan yatırş pozisyonuna alınır ve en yakın sağlık
kuruluşuna sevk edilir.....
Maske ile suni solunum :Maske Kazazedenin ağız
ve burnunu kapatacak şekilde yerleştirilir ve
üflenen havanın dışarı kaçması önlenir....
Kanmalı bölge üzerine temiz elle baskı yapılarak
damarın sıkıştırılması sureti ile kanam geçici
olarak durdurulabilir...
Basınç noktalarına baskı :
Örnek olarak: Koldaki geniş
kan damarı kesildiyse bir elle kanayan yere bir elle
de bastırma noktasına baskı uygulanmalıdır.....
Turnike ile kanam durdurma :
Turnike uygulamasında tek kemiğin olduğu kol veya
bacakta atardamarın üzerine bir tampon yerleştirilir.Bu
tamponun üzerine mendil,kravat,bez parçası,kemer,lastik
parçası gibi kesik veya yeni bir yaralanmaya yol açmayacak
elastik malzemeler ile sıkı bir şekilde sarılır.
turnike
uygulaması ne çok sıkı ne de gevşek olmalıdır.Ağır
kanamalı bir kazazedeye uygulanacak turnikenin süresi
ise en çok 1,5 - 2 saat olabilir.Uygulanan turnike
her 20 dakikada bir kan gitmeyen bölgeye kanın gitmesini
sağlamak amacıyla 10-15 saniye süre ile gevşetilmelidir..
Turnike uygulanarak sağlık kuruluşuna sevk edilen
kazazedenin uygun yerine (T) yazısı ve uygulama
saati mutlaka yazılmalıdır.....
Kazazede yere yatırılır.Solunumu normal ise ayaklarının
altına lastik elbise ve benzeri gereçler konularak
beyne kan gitmesi sağlanır..
Kazazede başından veya göğsünden yaralanmış veya solunumu
yeterli değilse baş ve sırtının altı yükseltilir...
Aüızdan kan veya kusma geliyorsa dizleri kıvrılmış
halde kolunun üstüne yatırılır...
Kalp masajı: Elinin ayasını göğüs kemiğinin 1/3 alt
kısmına (göğüs kemiğinin alt ucunun yaklaşık üç parmak
üst kısmı) yerleştirir.Masaj sırasında iki el birbirine
dik olacak şekilde ve dirsekler bükülmeden kuvvet
verilir...
Baskı noktası üzerine kalbe doğru 3-5 santimetre esneyecek
şekilde baskı uygular ve geri çekilir..
Bu işlem dakikada 60-90 kez yapılmalıdır
Bebeklerde : 2 Parmak ucu ile daha hafif basınç uygulanarak
kalp masajı yapılabilir...
Suni solunum ve kalp masajı iki kişi ile: Kazazedenin
yanına diz çöken ilkyardımcılardan biri suni solunum
diğeri kalp masajı yapmalıdır.Bunun için kazazede
sert bir zemin üzerine yatırılır (masajcı) kazazedenin
göğüs kemiği üzerine 5 baskı uygular.(suni solunumcu)
suni solunum ile 1 nefes verir...
Yaralı bölgenin tesbiti: Kalça ve göğüs yaralanmalarında
kazazede şekildeki gibi sırt üstü yatırılır.Ağır yaralı
olan kol veya bacak vücudun yukarısına kaldırılır..
Kaburga kırığı tehlikesine karşı kazazede yerinden
fazla hareket ettirilmez.Kazazedenin solunumu izlenir
ve sırtının altı beslener yatırılır.
Yangın söndürücü ilk önce yanan kısmının altına sonra
kaput açılarak kaputun içine püskürtülür Öncelikle
yangını ortaya çıkaran sebepleri yok etmeye çalışılmalıdır.
Yangın ortamında kalınmışsa dumanın etkisinden kurtulmak
için şekildeki gibi dışarı çıkmaya çalışılmalıdır.
Evlerde ocak üzerinde bulunan şeyler çocukların uzanıp
dokunamayacağı şekilde yerleştirilmelidir...
Giysisi tutuşmuş bir kişi ise palto , battaniye gibi
şeylerle tamamen sarılarak söndürülme yoluna gidilmelidir.....
Kırık kol 90 derece yapacak şekilde omuzdan üçgen
sargı ile tesbit edilmelidir.Bu gibi hallerde üçgen
sargı yerine olay yerindeki eşarp veya elbise parçaları
da kullanulabilir.
Sıkı bağ kan akışını durdurabilir..Eğer el tırnaklarında
mavileşme görülürse bağ sıkı demektir....
Ön kol kemiği kırıkları: atel magazin dergi gazete
gibi malzemeler kırık bölgenin her iki yanındaki eklemleri
de içine alacak şekilde ön kolun altına yerleştirilir..Kol
90 derece açı yapacak şekilde bükülür.sargı bezleri
ile eklemleri de içine alacak şekilde tesbit edilir...
kazazede zorunlu olmadıkça hareket ettirilmez,sert
zemin üzerine en az üç kişi ile ve en az hareketle
yatırılır.Sık aralıklarla bandajlanarak dengeli şekilde
tesbit edilir....
Sırt ve boyun omurlarındaki kırıklarda şiddetli ağrı
vücudun bir bölümünü uyuşturur.Vücudun uyuşan bölümü
hareket etmez ve hiç bir şey hissetmez.Bu durumda
kırık kısımların hareket etmesi tamamen engellenmelidir....
Bacak kemiği kırıklarında : Bacak kemiği kırıklarında
kırık olab bacağın hareketi engellenmelidir.Bunun
için kırık olmuş bacak eşarp elbise parçası kravat
gibi malzemeler ile kalça kemiğinin üst kısmına kadar
tahta atele veya sağlam olan bacağa sarılır....
Yaralı taşıma yöntemleri: Bir kişi ile yaralı taşıma
Geri Geri (Rautek yöntemi)
İtfaiyeci yöntemi
Yaralıya destek olma
Sırtta taşıma
İki kişi ile yaralı taşıma yöntemi : İki el üzerinde
taşıma
Baş veya göğüs yaralanması varsa sırtının altı beslenerek
Sırtüstü yatar şekilde.
